W patogenezie chorób reumatycznych bardzo ważną rolę odgrywa układ immunologiczny. Dlatego też leki wpływające na ten układ mogą być bardzo pomocne w leczeniu odczynów reumatologicznych. Obecnie w terapii stosuje się kilka leków immunosupresyjnych i immunomodulujących. Coraz częściej – zwłaszcza w ostrych przypadkach RZS (reumatoidalne zapalenie stawów) – sięga się po metotreksat. Ze względu na działania niepożądanie dąży się do minimalizacji dawek i podawania leku w dawkach podzielonych lub raz w tygodniu. Mechanizm działania MTX polega na blokowaniu metabolizmu składników jądra komórkowego – a dokładniej syntezy puryn.



Kolejnym lekiem, podobnym jeśli chodzi o mechanizm działania i skuteczność do MTX, jest leflunomid. Blokuje on syntezę pirymidyn w jądrze komórkowym aktywowanych limfocytów. Poza wymienionymi powyżej lekami w leczeniu chorób reumatycznych stosuje się inne immunosupresanty – cyklofosfamid, azatioprynę i cyklosporynę (skuteczną w niektórych przypadkach RZS). Oprócz leków immunosupresyjnych w reumatologii znajdują swoje zastosowanie leki immunomodulujące. Należą do nich coraz częściej wykorzystywane wyciągi z grasicy oraz przeciwciała monoklonalne przeciwko antygenowi różnicowania CD4. Poza tym stosuje się różne typy szczepień określonymi komórkami układu immunologicznego oraz inhibitory poszczególnych cytokin. Jednym z najnowszych pomysłów jeśli chodzi o leczenie chorób reumatycznych jest terapia anty-MHC. Polega ona na zastosowaniu przeciwciał przeciwko antygenom zgodności tkankowej (MHC) klasy II. Co prawda terapia ta nie prowadzi do wyleczenia, jednak ogranicza liczbę zachorowań i ciężkość przebiegu. Wśród leków immunomodulacyjnych należy jeszcze wymienić izoprynozynę i TFX, a także znajdujące się w trakcie badań peptydy MHC oraz przeciwciała przeciwko limfocytom T.