Cytokiny to peptydy wytwarzane przez ludzki organizm. Mają one działanie regulacyjne, wykorzystywane w różnych stanach chorobowych.
Obecnie w lecznictwie stosuje się cytokiny uzyskiwane metodą inżynierii genetycznej.
Interleukiny – peptydy wytwarzane między innymi przez leukocyty – stosuje się w rozsianej chorobie nowotworowej opornej na chemioterapię, w przebiegu raka nerki i czerniaka złośliwego. Sytuacją, w której mogą być one pomocne, jest tzw. choroba resztkowa w ostrej białaczce oraz stan po przeszczepie szpiku.
Cytokiny wzrostowe znajdują swoje zastosowanie w chemioterapii nowotworów litych i rozrostów limfoblastycznych szpiku, gdzie skracają okres neutropenii. Poza tym wykorzystuje się je w leukopeniach infekcyjnych (np. u zakażonych wirusem HIV) oraz w zapaleniu siatkówki wywołanym cytomegalowirusem w przebiegu AIDS.
Kolejną grupą cytokin są interferony, które mają działanie przeciwwirusowe. Dlatego są stosowane m.in. w opryszczce. Poza tym interferon alfa wykorzystuje się do leczenia niektórych postaci nowotworów, a w małych dawkach również w pozapalnej marskości wątroby. Poza działaniem leczniczym cytokiny – jak większość środków farmakologicznych – mogą wywoływać działania niepożądane. Przy stosowaniu rekombinowanej interleukiny 2 mogą wystąpić objawy grypopodobne – gorączka, dreszcze, a także zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, senność , śpiączka, duszność, zaburzenia rytmu serca. Poza działaniami niepożądanymi leki te mogą mieć inne wady. Na przykład negatywną cechą interferonów jest ich krótki okres półtrwania, w związku z czym stosuje się je w postaci przedłużonych wlewów dożylnych lub koniugatów z makrocząsteczkami. Mimo pewnych wad i ograniczeń cytokiny stanowią ważną grupę leków, której wykorzystanie wciąż jest poszerzane o kolejne jednostki chorobowe.
Kolejną grupą cytokin są interferony, które mają działanie przeciwwirusowe. Dlatego są stosowane m.in. w opryszczce. Poza tym interferon alfa wykorzystuje się do leczenia niektórych postaci nowotworów, a w małych dawkach również w pozapalnej marskości wątroby. Poza działaniem leczniczym cytokiny – jak większość środków farmakologicznych – mogą wywoływać działania niepożądane. Przy stosowaniu rekombinowanej interleukiny 2 mogą wystąpić objawy grypopodobne – gorączka, dreszcze, a także zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, senność , śpiączka, duszność, zaburzenia rytmu serca. Poza działaniami niepożądanymi leki te mogą mieć inne wady. Na przykład negatywną cechą interferonów jest ich krótki okres półtrwania, w związku z czym stosuje się je w postaci przedłużonych wlewów dożylnych lub koniugatów z makrocząsteczkami. Mimo pewnych wad i ograniczeń cytokiny stanowią ważną grupę leków, której wykorzystanie wciąż jest poszerzane o kolejne jednostki chorobowe.